Afhandeling veeschade
Graafsporen van een vermoedelijke wolf. Fotograaf: Marielle van Uitert.
Meldingen afhandeling vermoedelijke wolvenschade
Meldingen vermoedelijke wolvenschade 2025
In 2025 heeft BIJ12 in totaal 1.223 meldingen ontvangen van vermoedelijke wolvenschade. 39 meldingen zijn niet opgevolgd. Dit komt bijvoorbeeld doordat bij de eerste beoordeling bleek dat de schade niet veroorzaakt was door een wolf, de melding te oud was om op te volgen of omdat er geen sprake was van schade aan landbouwhuisdieren.
Bij 1.079 van de 1.184 opgevolgde meldingen werd met DNA wolf aangetoond. Tot nu toe is bij 35 meldingen later beoordeeld dat een wolf niet uit te sluiten is. Dit komt erop neer dat in 94,1% van alle opgevolgde meldingen een wolf is aangetoond of niet uit te sluiten is. Van tot nu toe 57 meldingen is beoordeeld dat de schade niet door een wolf is veroorzaakt. Er zijn nog 13 meldingen uit 2025 in behandeling.
Deze verdeling is terug te vinden in onderstaand figuur. De meest recente schadecijfers staan in het bronbestand op bij12.nl.
Verdeling aantal schademeldingen per schadeveroorzakende diersoort voor het kalenderjaar 2025.
Meldingen vermoedelijke wolvenschade 2015 - 2025
In de periode van 2015 tot en met 2025 heeft BIJ12 in totaal 3.537 meldingen ontvangen van vermoedelijke wolvenschade. 145 van deze meldingen zijn niet verder opgevolgd en daarom niet meegenomen in het jaaroverzicht. 3.392 meldingen zijn wel opgevolgd.
Van de opgevolgde meldingen bleek het bij 2.952 meldingen te gaan om wolvenschade, of was wolvenschade niet uit te sluiten. Dit komt neer op 87,2% van alle opgevolgde meldingen. In onderstaand figuur is de ontwikkeling van de afgelopen kalenderjaren (2015 - 2025) te zien voor het totaal aan opgevolgde meldingen en de opgevolgde meldingen waarbij een wolf is bevestigd.
Ontwikkeling van het totaal aantal opgevolgde meldingen en de opgevolgde meldingen waarbij een wolf is bevestigd voor de kalenderjaren 2015 - 2025.
Verspreiding schademeldingen 2025
In 2025 is in negen provincies sprake van bevestigde wolvenschade. De meeste meldingen kwam uit provincie Gelderland (527) gevolgd door provincie Drenthe (192) en provincie Fryslân (157).
Van alle provincies waar wolvenschade is bevestigd in 2025, heeft Limburg het minste aantal bevestigde meldingen, namelijk één.
In de kaart hiernaast is een ruimtelijke weergave van de verspreiding van deze schademeldingen te zien.
Ruimtelijke weergave van alle bij BIJ12 geregistreerde bevestigde wolvenschade in 2025. De rasters hebben een schaal van 10 bij 10 kilometer.
Verspreiding schademeldingen 2015 – 2025
In de periode 2015 – 2025 is in elf provincies sprake van bevestigde wolvenschade. Enkel provincie Zuid-Holland heeft nog geen bevestigde wolvenschademelding. Net als in 2025 heeft ook in deze langere periode provincie Gelderland de meeste meldingen (1.134), gevolgd door provincie Drenthe (627) en provincie Fryslân (445). Provincie Noord-Holland staat onderaan met één bevestigde wolvenschademelding. Dit was in 2023. In onderstaande kaarten is een ruimtelijke weergave van de verspreiding van de bevestigde schademeldingen te zien over de kalenderjaren 2015-2025. Er is geen kaart van 2016 omdat er in dat kalenderjaar geen bevestigde wolvenschademeldingen zijn.
Verdeling bevestigde wolvenschade per gehouden prooidiersoort 2025
In kalenderjaar 2025 ging het bij het merendeel (89,2%) van de wolvenschademeldingen om dode en/of gewonde schapen. Daarnaast ging het om andere gehouden prooidiersoorten zoals alpaca’s, damherten, geiten, een hoedhond, (mini)paarden, moeflons, pony’s, runderen of een combinatie van meerdere diersoorten, veelal schapen gecombineerd met een andere gehouden diersoort zoals alpaca’s, (dam)herten en geiten. In onderstaand figuur is deze verdeling weergegeven.
Verdeling bevestigde wolvenschade per gehouden prooidiersoort in kalenderjaar 2025.
Verdeling bevestigde wolvenschade per gehouden prooidiersoort periode 2015 - 2025
De verdeling bevestigde wolvenschade per gehouden prooidiersoort voor de periode 2015 - 2025 laat een soortgelijk beeld zien als bij kalenderjaar 2025. Het overgrote deel (90,3%) zijn schapen. Op plek twee staan runderen (3,5%) en op plek drie staan (mini)paarden/pony’s (2,7%). Ook geiten, alpaca’s/lama’s, damherten, ezels, (hoed)honden en pluimvee komen voor. Tot slot waren er combinaties van meerdere diersoorten tijdens één melding, veelal schapen gecombineerd met een andere gehouden diersoort. Zie onderstaand figuur.
Verdeling bevestigde wolvenschade per gehouden prooidiersoort over de kalenderjaren 2015 - 2025.
Spreiding van meldingen per maand in kalenderjaar 2025
De meeste schademeldingen waarbij wolf is bevestigd (35%), vonden plaats in de wintermaanden (december, januari, februari). De minste meldingen waarbij wolf is bevestigd (18%), kwamen binnen in de lente (maart, april, mei), zie onderstaand figuur. De toename in meldingen van bevestigde wolvenschade in de nazomer kan verklaard worden uit het feit dat een roedel, door opgroeiende jongen, een grotere voedselbehoefte heeft. De jongen zijn in deze periode net zo groot als hun ouders, maar jagen nog niet echt mee.
Spreiding van schademeldingen waarbij wolf is bevestigd over de maanden voor kalenderjaar 2025.
Spreiding van meldingen per maand voor de periode 2015 - 2025
Kijkend naar de bevestigde wolvenschademeldingen voor de periode 2015-2025 is een duidelijke piek te zien in de maand december. Juni is relatief gezien de maand met de minste wolvenschade. Dit komt niet geheel overeen met het beeld van kalenderjaar 2025. In 2025 was januari de maand met de meeste bevestigde meldingen, tegenover mei met het minste aantal bevestigde meldingen.
Het seizoensgebonden patroon komt ook niet geheel overeen tussen beide grafieken. Hoewel bij beide perioden de meeste meldingen in de winter (december, januari, februari) worden gedaan (beide 35%), komen in kalenderjaar 2025 de minste meldingen (18%) uit de lente (maart, april, mei). In de periode 2015-2025 zijn in de zomer (juni, juli, augustus) de minste bevestigde meldingen (17%). Zie onderstaand figuur.
Spreiding van schademeldingen waarbij wolf is bevestigd over de maanden voor de kalenderjaren 2015 - 2025.
Taxateur neemt DNA af bij een gedood schaap. Fotograaf: Marielle van Uitert.
Preventieve maatregelen
Dierhouders zijn zelf verantwoordelijk voor het nemen van preventieve maatregelen om hun landbouwhuisdieren te beschermen tegen onder andere predatoren. De aan- of afwezigheid van preventieve maatregelen wordt door BIJ12 niet getoetst bij de uitbetaling van tegemoetkoming. Desondanks worden tijdens de veldbezoeken gegevens verzameld over de aanwezigheid van preventieve maatregelen. Als een raster aanwezig is, worden daarover gegevens genoteerd zoals type, aantal draden, hoogte van de draden en gemeten spanning.
Hierbij valt op te merken dat, zeker in de eerste jaren, deze gegevens niet uniform werden verzameld en genoteerd. Van maart 2015 tot en met oktober 2019 zijn geen gegevens bekend over preventieve maatregelen. Van november 2019 tot en met begin maart 2022 zijn de gegevens niet volledig en niet uniform genoteerd; hiermee is begonnen vanaf begin maart 2022. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende checklists.
Preventieve maatregelen in kalenderjaar 2025
Van de 1.114 bevestigde wolvenschademeldingen uit 2025 was bij 81 meldingen sprake van preventieve maatregelen die voldeden aan de adviesnorm, zoals beschreven in de Faunaschade PreventieKit Wolven (FPK). Bij 45 van de meldingen was wel inspanning geleverd preventieve maatregelen volgens de adviezen te nemen, maar zijn er één of meerdere gebreken geconstateerd. Voorbeelden hiervan zijn een te grote afstand tussen de palen, een onderste draad die hoger hangt dan de voorgeschreven maximale hoogte van 20 centimeter of een opstapmogelijkheid binnen twee meter van het raster. Bij 988 van de meldingen was geen sprake van preventieve maatregelen zoals beschreven in de adviezen Zie de tabel hiernaast.
Preventieve maatregelen in kalenderjaren medio maart 2015 - 2025
In de periode 2015 – 2025 is bij 126 van de in totaal 2.952 opgevolgde en bevestigde wolvenschademeldingen vastgesteld dat er sprake was van preventieve maatregelen die voldeden aan de adviezen. Bij 93 meldingen was wel inspanning geleverd om preventieve maatregelen te nemen, maar zijn één of meerdere gebreken geconstateerd. Van 67 meldingen is niet (goed) vastgelegd wat de situatie was betreft de preventieve maatregelen. Bij de overige 2.666 meldingen was geen sprake van preventieve maatregelen zoals beschreven in de adviezen.
Tot en met oktober 2019 zijn de preventieve maatregelen niet geregistreerd. Vanaf november 2019 tot medio maart 2022 zijn gegevens over de preventieve maatregelen niet eenduidig geregistreerd. Zie de tabel hiernaast.
Taxateur legt graafspoor van vermoedelijk een wolf vast. Fotograaf: Marielle van Uitert.
Overzicht van aanwezigheid preventieve maatregelen bij bevestigde wolvenschademeldingen in kalenderjaar 2025.
Overzicht van de aanwezigheid van preventieve maatregelen bij bevestigde wolvenschademeldingen voor de periode 2015 - 2025.
Taxateur meet de hoogtes van stroomdraden. Fotograaf: Marielle van Uitert.
Uitleg mobiel wolvenraster: zo beschermt zijn schapen, geiten en jongvee te beschermen
In onderstaande video van de provincie Drenthe ziet u een voorbeeld van een mobiel wolvenraster, gemaakt van flexnetten. Dit type raster biedt een hoge mate van bescherming tegen wolven en is vooral geschikt voor dieren die regelmatig worden verplaatst, zoals schapen en geiten. Ook voor jongvee kan dit een goede oplossing zijn. Er wordt uitgelegd waar op te letten bij het plaatsen van een mobiel wolvenraster. Denk aan de juiste hoogte, een goed aangesloten onderkant en voldoende stroom op het raster. Ook is te zien waarom kort gemaaid gras, strakgespannen netten en het regelmatig meten van de spanning belangrijk is voor een goede werking. Daarnaast is er aandacht voor veiligheid van andere dieren. Door de stevige constructie en de vorm van de mazen is de kans kleiner dat kleine dieren zoals egels, hazen en katten verstrikt raken.
In veel provincies waar wolven leven is meer informatie te krijgen over preventieve maatregelen.
Uitleg over een mobiel wolvenraster. Beelden: provincie Drenthe.
Deel deze rapportage